In steeds meer projecten en programma’s van ProRail wordt gestuurd op duurzaam materiaalgebruik. Dit wordt gedaan door in aanbestedingen met een gunningscriterium de opdrachtnemer te stimuleren om de milieukosten (MKI, milieukostenindicator) te verlagen. In het programma Perrons op Norm vinden gedurende een periode van 5 jaar op 65 locaties perronaanpassingen plaats en waren we op zoek naar een blijvende stimulans op MKI, waarbij de opdrachtnemer continu blijft verbeteren op duurzaamheidsprestaties. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van een systematiek met een dalend MKI-plafond gedurende de looptijd van het programma (zie onderstaand figuur).

De systematiek
De opdrachtnemer schrijft bij de aanbesteding in met MKI-ambitiewaarden voor de verschillende jaren en houdt daarbij rekening met de ontwikkelingen in de markt. Het dalende MKI-plafond zorgt er voor dat er aangesloten wordt bij de duurzaamheidsdoelstellingen in de sector; in het geval van de betontoepassingen (perrontegels en keerwanden) een MKI-daling van ca. 4% per jaar zoals afgesproken in het betonakkoord. Bij realisatie van het project dient de opdrachtnemer de beloofde MKI-waarde voor desbetreffend jaar te realiseren.

Uitkomsten
Inmiddels is de raamovereenkomst gegund aan 4 aannemers die naar rato een deel van de opdrachten uitvoeren. Het gunningscriterium MKI is onderscheidend geweest in die zin dat er duidelijke verschillen waren tussen inschrijvers; sommige schreven in met lagere MKI-waarden dan anderen. Daarnaast is het gunningscriterium MKI doorslaggevend geweest voor welke partijen de opdracht gegund hebben gekregen. Partijen met een lage prijs en ongunstige MKI-waarde zijn afgevallen, ten gunste van partijen die een betere MKI-waarde hadden en daarmee een betere milieuprestatie leveren en bijdragen aan de duurzaamheidsdoelen. Het zwaar (40%) laten meewegen van het gunningscriterium heeft hierbij zeker een belangrijke rol gespeeld.
De gecontracteerde aannemers hebben diverse producenten van betonproducten benaderd en MKI-prestaties meegewogen in de uiteindelijke keuze. Hierdoor komen er nu vooral producenten in beeld die investeren in duurzaamheid en bezig zijn om de MKI-waarde van hun betonproducten te verlagen.

Conclusie
De systematiek met dalende MKI-plafonds is voor het eerst toegepast bij ProRail en heeft voor het raamcontract perronaanpassingen goede resultaten opgeleverd in de aanbesteding. Uiteraard moet het zich nog bewijzen in de realisatiefase, maar het biedt nu al perspectief voor een bredere toepassing in programma’s met een langere looptijd zoals het Meerjarenprogramma geluidsanering (MJPG).